Menu

Dossier Inbesteden schoonmaak overheid

Inbesteding schoonmaak overheid zet geen zoden aan de dijk

Vrijdag 11 oktober 2013 stemde de ministerraad in met het voorstel van minister Blok om de schoonmaak van overheidsgebouwen voortaan weer in eigen beheer te doen. Door zelf schoonmakers in dienst te nemen, wil het kabinet de kwetsbare positie van mensen in de lagere loonschalen verbeteren. Niet verwonderlijk is Vebego tegen het voornemen van minister Blok. En niet alleen omdat inbesteden ons hard in de portemonnee zal raken.

Afgezien van het omzetverlies, vinden wij vooral de reden voor de inbesteding dubieus. Het is juist de schoonmaakbranche die de afgelopen jaren het heft in handen heeft genomen om de positie van de schoonmaker op de arbeidsmarkt te verbeteren. De Code Verantwoordelijk Marktgedrag, het OSB-Keurmerk en de oprichting van Hago Next zijn hier sprekende voorbeelden van. Succesvolle initiatieven die de doorgeschoten marktwerking in de branche effectief tegengaan. De overheid zou zo’n antwoord van de branche juist moeten aanmoedigen, in plaats van de positieve ontwikkelingen te ontmoedigen door de schoonmaak nu te gaan inbesteden. Nota bene tégen de wens in van een kleinere rijksoverheid.

Meer baanzekerheid?
Met de inbesteding wil Blok medewerkers in de lage loonschalen onder meer voldoende baanzekerheid bieden. Volgens de minister is dat alleen haalbaar door medewerkers in vaste dienst te nemen. De minister gaat hiermee voorbij aan artikel 38 in de CAO van de schoonmaak- en glazenwassersbranche die regelt dat medewerkers die ten tijde van een contractovername op het object werkzaam zijn, verplicht overgenomen moeten worden door de nieuwe leverancier. Hiermee is stabiliteit en baanzekerheid voor de medewerkers geregeld. Ook andere arbeidsvoorwaarden zijn dankzij de CAO goed geborgd. Schoonmaakmedewerkers ontvangen een bovengemiddeld uurloon (hoger dan de loonschaal waarin de minister ze wil onderbrengen), hebben recht op een uitgebreid opleidingspakket, krijgen keurig elke vier weken hun salaris betaald en bouwen pensioen op.

Betere arbeidsomstandigheden?
Blok hoopt met inbesteding ook gezondere arbeidsomstandigheden te kunnen creëren voor schoonmaakmedewerkers. Het beeld van de schoonmaker die met zijn zwabber door de gangen raast is vooral de PvdA een doorn in het oog. Vebego is van mening dat deze arbeidsmarktproblematiek – daar waar hij nog heerst – niets te maken heeft met in- of uitbesteden, maar met het beschikbare budget. En het moet gezegd, juist de overheid schroefde de budgetten de laatste jaren keer op keer naar beneden. Dat uitgerekend diezelfde potentiële opdrachtgevers nu denken het beter te kunnen doen, is uiterst wrang.

Goed voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt?
De minister ziet inbesteding bovendien als een goede mogelijkheid om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen. De cijfers weerspreken dit. Overheden slagen daar tot nu toe slecht in. Afgezien van die gevallen waarin de overheid het als eis oplegt aan de leveranciers, waaronder schoonmaakbedrijven. En laten die daar nou wel goed in slagen. Simpelweg omdat we de expertise in huis hebben, de contacten, de werkplekken én de juiste begeleiding. Het door inbesteding aan de kant schuiven van de hiermee gemoeide expertise zou er wel eens toe kunnen leiden dat er niet méér maar juist minder mensen met een afstand aan de slag kunnen.

En dan nog even over de kosten. Omdat de overheid geen ervaring heeft met het uitvoeren en aansturen van schoonmaakwerkzaamheden, verwacht Blok dat de kosten voor schoonmaak de eerste jaren 30-35% hoger uitvallen. Afgezien dat inbesteding haaks staat op de bezuinigingsdrift en het streven naar een compactere overheid, is het je reinste verspilling. Schoonmaakbedrijven werken uiterst efficiënt, hebben alle kennis en kunde in huis, verbeteren continu het vak en investeren in medewerkers. De overheid heeft andere belangen en een andere primaire focus die ten koste gaan van het vakmanschap van de schoonmaker.

Nieuwe perspectieven laaggeschoold personeel
Wil de overheid daadwerkelijk nieuwe perspectieven bieden aan laaggeschoold personeel, dan attenderen we minister Blok graag op het vorige week door Vebego gepubliceerde onderzoek naar de invoering van het Belgische systeem van dienstencheques. Een systeem dat, zo berekende PWC, 228.000 nieuwe banen creëert voor laag- en middengeschoold personeel. Dergelijke initiatieven, en we hebben er nog veel meer in de aanbieding, zetten in onze optiek pas echt zoden aan de dijk. Hopelijk na het lezen van dit antwoord ook in uw optiek?